Springstof, Wapenhandelpagina Vredes Magazine nr. 3 2010

Wendela de Vries

Presentatie Europees Netwerk tegen Wapenhandel
De Campagne tegen Wapenhandel werkt samen met groepen uit heel Europa. Eind mei kwamen deze groepen bijeen in Amsterdam om kennis en ervaring uit te wisselen en toekomstplannen te bespreken. Op 28 mei werd een interactieve presentatie gegeven van vijf succesvolle acties van het afgelopen jaar. Onder meer over de Tagwar campagne van Vredesactie uit België, de Clean Banking campagne van Studiecentrum J.M. Délas uit Catalonië en de juridische strijd tegen het corrupte BAe Systems (voorheen British Aerospace) van de Britse Campaign Against Arms Trade. Van deze presentaties is live verslag gedaan op een weblog. In het verslag staan links naar foto’s, filmpjes, presentaties en campagnesites.

Campagne tegen Wapenhandel in aandelen
Het op een na grootste wapenbedrijf van Europa is EADS, de European Aeronatic, Defence and Space company. Het bedrijf is eigendom van het Duitse Dailmer (producent van Mercedes maar ook van vele soorten militaire voertuigen), het Franse Lagardère, (gedeeltelijk Frans staatseigendom en gedeeltelijk van meneer Arnaud Lagardère), een Spaanse staatsinvesteringsmaatschappij en verder verschillende grote particuliere investeringsfondsen. En sinds kort ook van een aantal actievoerders tegen wapenhandel, die voor € 15,- elk een aandeel hebben gekocht, en daarmee spreekrecht hebben op de aandeelhoudersvergadering. Deze wordt elk jaar in Amsterdam gehouden, omdat EADS vanwege het gunstige Nederlandse belastingklimaat hier is gevestigd.

Dit jaar bezocht de Campagne tegen Wapenhandel de jaarvergadering samen met twee actievoerders van de Kritischen AktionärInnen Daimler. De beschikbare spreektijd (5 minuten per aandeel) werd ten volle benut om vragen te stellen over dubieuze leveringen van EADS, over hun aandeel in de productie van nieuwe Franse kernwapens, en over de mogelijkheid om van wapenproductie om te schakelen op civiele productie.

De hele bestuurstop van EADS was aanwezig en presenteerde trots hun mooie vliegtuigen, raketten en gevechtshelicopters. De blije jongensdroom werd wreed verstoord door de vragen van de vredesactivisten. In hun –verplichte- beantwoording benadrukte de EADS top dat er in het EADS jaarverslag een hoofdstuk Corporate Responsibility is opgenomen, waarin staat dat EADS zich aan alle wetten houden en corruptie willen tegengaan. Dat lijkt ons wel het minste wat men van een bedrijf mag verwachten. Verder stelde met name de Franse topman trots te zijn op de productie van de M-51, de nieuwe nucleaire raket voor Franse kernonderzeeërs. Maar ontkende vervolgens iets te maken te hebben met kernwapens, want EADS maakt alleen de draagraket en niet de nucleaire lading voor deze raket. Met deze kromme redenering is het EADS inmiddels wel gelukt om weer te worden opgenomen in het Noors pensioenfonds, waar ze eerder uit waren verwijderd vanwege hun nucleaire productie. Wij zullen onze zusterorganisatie in Noorwegen vragen hier actie tegen te ondernemen.

Picketline bij Offset Conferentie
Begin mei ontdekte de Campagne tegen Wapenhandel dat er een internationale bijeenkomst van defensiebedrijven zou plaatsvinden in een horecagelegenheid in het hart van Amsterdam. Onder de deelnemers vijf van de grootste wapenproducenten ter wereld, alsmede het Israëlische bedrijf Elbit. Op deze 'Netherlands Offset Conference' werd gesproken over compensatieorders, orders die buitenlandse defensiebedrijven verplicht bij Nederlandse bedrijven moeten plaatsen wanneer de Nederlandse krijgsmacht iets bij hen koopt. 

Omdat zoiets niet onopgemerkt voorbij mag gaan organiseerde de Campagne tegen Wapenhandel een picketline. Ongeveer 25 mensen met vlaggen, spandoeken en fluitjes hebben de heren wapenproducenten opgewacht. Die lieten zich echter zo min mogelijk zien en glipten via een achteringang naar binnen.

De vijf aanwezige wapenreuzen (BAE Systems, Boeing, Lockheed Martin, L-3 Communications en Thales) leveren wapens aan oorlogsregio’s, aan dictatoriale regimes en aan ontwikkelingslanden. Ook zijn ze allemaal betrokken bij de productie van kernwapens en/of clustermunitie. Bovendien is Lockheed Martin hoofdaannemer van het JSF-project, dat Nederland banen zou moeten opleveren via compensatieorders. Met de 6 miljard euro die de JSF zal kosten is dit met stip het duurste werkgelegenheidsproject ooit.
Op de conferentie was ook het Israëlische bedrijf Elbit aanwezig. Door Elbit geproduceerde UAVs (onbemande vliegtuigjes) werden onder meer ingezet bij Israëlische aanvallen op de Gazastrook, Libanon en Soedan. Ook levert Elbit de technologie en camera's voor de scheidingsmuur tussen Israël en de Palestijnse gebieden en voor het hek tussen de VS en Mexico, bedoeld om 'illegale' immigratie tegen te gaan.