Wapenhandelpagina VD AMOK nr.3 2003
Begin september organiseerde 'Dr. A.Q. Khan Research Laboratories' het
achtste International Symposium on Advanced Materials - kortweg
ISAM-2003 - in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad. Het lab is
Pakistan's belangrijkste nucleaire onderzoekscentrum en werd in de
jaren zeventig opgericht door de 'vader van de Pakistaanse kernbom',
Abdul Qadeer Khan. In Nederland maakte hij furore als atoomspion in
dienst van Stork's Fysisch Dynamisch Onderzoekscentrum in Amsterdam en
Urenco's ultracentrifugefabriek UCN in Almelo. Eerder al had hij
universiteiten in Berlijn, Delft en Leuven doorlopen. In 1975 besefte
Khan zat zijn jacht op nucleaire technologie teveel in het oog begon te
lopen en verliet in allerijl Nederland. In Pakistan wachtte hem een
glansrijke carrière als 's lands belangrijkste nucleaire baas. Met een
serie kernproeven ging in 1998 zijn grote droom in vervulling -
Pakistan was klaar voor de bom. Al die jaren heeft Khan zwaar moeten
leunen op buitenlandse leveranciers voor de benodigde materialen en
technologie. Daarbij kon hij vertrouwen op een paar Nederlandse
vrienden. Twee daarvan blijken nog steeds nauw met Khan in contact te
staan: oud-studiegenoot Henk Slebos en zijn professor in Leuven, Martin
Brabers.
Brabers heeft zitting in het 'internationale wetenschappelijk comité'
van het symposium. Jarenlang werkte hij nauw samen met Khan; samen
schreven ze in 1972 het boek 'Topics in Physical Metallurgy'. Brabers
zegt het als een levenslange plicht te beschouwen om oud-studenten te
helpen. Slebos is het vooral om het geld te doen en schuwt de risico's
daarbij niet. Slechts eenmaal hoeft hij daarvoor te boeten. In 1985
wordt hij veroordeeld tot een jaar gevangenisstraf wegens illegale
handel met Pakistan. Vijf jaar eerder komt hij met de schrik vrij
dankzij een maas in de wet. De export naar Pakistan van 6.500 speciale
buizen voor het ultracentrifuge procédé blijft onbestraft. In 1998
blijken vijf zendingen van Slebos met bestemming Pakistan op diverse
luchthavens aan de ketting te liggen vanwege onvolledige
exportpapieren. Vanwege het pas ingestelde wapenembargo halen hun
eindbestemming waarschijnlijk nooit. Anno 2003 treedt zijn bedrijf
Slebos Research (voor "hard-to-find-materials", aldus zijn website) op
als geldschieter van ISAM. Samen met de Saoedische 'Islamic Development
Bank' en een groot aantal vooral Pakistaanse bedrijven staat hij op de
lijst sponsors van het symposium. Op die lijst staat overigens ook
'Gemco Pakistan (Pvt.) Ltd'. Hoewel de activiteiten van Pakistan's
Gemco vrijwel identiek zijn aan die van Gemco uit Eindhoven, zegt
directeur Van Gemert van niets te weten.
De vraag is nu welke positie de overheid hierin heeft. Wat vindt die
van dergelijke financiële en wetenschappelijke banden vanuit Nederland
met Pakistan's kernwapenlaboratorium. Gesteld dat dergelijke
samenwerking niet toejuicht wordt, is het de vraag welke juridische
mogelijkheden ze heeft om daartegen iets te ondernemen. PvdA, SP en
Groenlinks hebben de regering om opheldering gevraagd.
Zie ook: persbericht
Frank Slijper